Không có sử sách nào chép rõ ngày tháng Đức Mẹ hiện ra tại La Vang. Đức Cha Hồ Ngọc Cẩn trong bài diễn thuyết về Đức Mẹ La Vang cũng khẳng định như sau :

"Sự tích về La Vang chúng tôi có biết được ít nhiều thì bởi truyền khẩu thư. Những điều truyền khẩu về Đức Mẹ La Vang thật hư thế nào mặc ai tự nghĩ. Chúng tôi chỉ luận chung rằng : Có tích mới dịch ra tuồng. Nay việc La Vang đã ra như một tuồng lớn lao thế này, lẽ nào mà là một việc vô tang tích ..."

• Linh mục Stanislas Nguyễn Văn Ngọc (Tổng Đại Diện, Huế) đã nghiên cứu nhiều về tính cách lịch sử của các việc Đức Mẹ hiện ra tại La Vang. Trong sách Linh Địa La Vang (1970) ngài viết (trang 35-36) :

Theo những lời truyền miệng của các tiền nhân, thì cách đây gần 200 năm, một biến cố hãi hùng do cuộc cấm đạo hoặc do chiến tranh gây nên đã khiến một nhóm người Công Giáo ở gần đồn Dinh Cát (nay tỉnh Quảng Trị) thuộc mấy họ đạo như Cổ Vưu, Thạch Hãn, Hạnh Hoa v.v.... đã chạy vào phường La Vang (Lá Vằng) ở giữa rừng xanh núi hiểm. Trong lúc lánh nạn tại đây, ban đêm họ họp nhau cầu nguyện và lần chuổi. Bỗng nhiên họ thấy một bà đẹp đẽ mặc áo choàng hiện ra gần một cây đa đại thụ, mà họ nhận biết ngay là Đức Mẹ, vì có bồng Chúa Hài Đồng, hai bên có 2 thiên thần cầm đèn chầu. Đức Mẹ ngỏ lời an ủi họ và dạy bẻ lá quanh đó nấu uống sẽ được lành bệnh. Đức Mẹ còn hứa từ nay về sau ai đến khẩn cầu tại chốn này Đức Mẹ sẽ ban ơn phù hộ. Sau đó Đức Mẹ lại hiện đến với họ nhiều lần như vậy. Vản LaVang kể rằng :

"Trời sinh cái chốn lạ lùng.
Tự nhiên giữa núi nên Cung Chúa Bà.
Truyền rằng : có một cây đa.
Mọc trên núi nọ gọi là La Vang.
Ngày thị hạc phụng dạo chơi.
Đêm thì hổ báo chầu nơi linh hoàng.
Chốn nầy linh ứng nghiêm trang.
Hai bên khe ruộng giữa làng La Vang"

Nhiều người đặt việc Đức Mẹ hiện ra tại La Vang vào năm 1798, vì chính năm nầy Vua Cảnh Thịnh ra chỉ dụ bắt đạo toàn quốc. Hiện giờ hình như Giáo Quyền cũng tạm chấp nhận ngày tháng này để tổ chức kỷ niệm 200 năm Đức Mẹ hiện ra tại La Vang.

• Nguyễn Đệ trong bài viết Dưới Bóng La Vang đăng trong Dân Chúa Âu Châu số 1/1982 trang 38-39 :

Vào khoảng năm 1770, một số đông giáo dân di cư đến nơi đây, giữa chốn sơn cùng thủy tận, xa cách thành thị và thôn quê để tránh sự truy nã, giam cầm hay tàn sát. Họ trú ẩn trong các hang đá quạnh hiu, ẩm ướt, hay các góc rừng rậm hoang vu. Biết bao người lầm than rên rỉ vì thiếu cơn ăn áo mặc hay mắc bệnh mà không được săn sóc thuốc thang. Nhưng các gia đình vẫn một lòng tin tưởng ở Chúa và Đức mẹ Maria, và hàng ngày hội họp bên gốc một cây đa, một cổ thụ cành tỏa xanh um và bóng rợp ngất trời.

• Lần đầu tiên trong khi các giáo hữu đương cùng nhau tha thiết cầu nguyện thì Đức Mẹ bất thần xuất hiện trong một ánh hào quang chói lọi, mặc Việt phục, vai khoác một chiếc áo quàng trắng toát, tay bồng Chúa Hài Đồng, phong thái uý nghi mà hiền hậu, giản dị mà trang nghiêm, lộng lẫy mà nhân từ ... Người đứng trên cỏ non, giữa đám đông, như một bà mẹ đến với đàn con yêu dấu. Người khuyên răn nên hết lòng tin tưởng và lần hạt Mân Côi, rồi hứa se che chở cho tai qua nạn khỏi.
• Sau đó ít lâu, Người tới lần thứ hai với hai vị Thiên Thần, để chỉ dẫn nên lấy cành lá thoa bóp khi ốm đau, và dùng mọi thứ hoa quả cho đỡ đói lòng. Lạ thay, một khi nghe theo thì bệnh nhân đều bình phục, và già trẻ không còn thấy thiếu thốn, bơ vơ như trước. Ai cũng hiểu là Người đã truyền phép mầu vào đám cỏ cây ở rải rác chung quanh.
• Lần thứ ba, Người có vẻ đăm chiêu và nhá8n nhủ : "Trong ngót 20 năm nữa, quê hương các con sẽ bị xâm lăng, nhưng nhờ có sự che chở của Thiên Mệnh, sẽ đuổi được quân thù, cứu nạn nước và tái lập nền thống nhất, khiến các con không e sợ như hiện thời. Rồi chừng 200 năm sau, lại có nạn khói lửa. Nhưng quốc gia cũng sẽ nắm phần thắng lợi, hậu thế sẽ sống trong cảnh thái bình, thịnh trị. Các con hãy nhớ hai điều : Giữ vững đức tin và chân thành lần Hạt Mân Côi trong lòng mến Chúa, thương dân..."
  "Nghìn thu che chở giang san
  Mây tuôn phép lạ,
  Hoa tràn tình thương".

SỨ ĐIỆP LA VANG
"Các con hãy tin tưởng, cam lòng chịu khổ, Mẹ đã nhận lời các con cầu xin. Từ nay về sau ai đến cầu xin với Mẹ nơi đây, sẽ được Mẹ ban cho như ý sở nguyện"